HACİZ ESNASINDA ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN İSTİHKAK İDDİASI

İzzet PEKSOY tarafından tarihinde yayınlandı

Haczedilen malın “üçüncü kişi elinde bulunması” halinde açılacak istihkak davası İİK mad. 99’da düzenlenmiştir. Alacaklının haciz istemi (İİK mad. 78) üzerine icra müdürü, takip konusu alacak için gerek borçlunun iş ve ev adresinde gerekse üçüncü kişilerin elinde bulunan malları (İİK mad. 85’e göre)haczeder ve haczedilen mallar hakkında varsa borçlunun ve üçüncü kişilerin (istihkak) iddialarını haciz tutanağına (İİK mad. 102/I) yazar. Borçlunun elinde haczettiği malları İİK mad. 88/II uyarınca icra müdürü ancak alacaklı kabul ederse (muvafakat ederse) borçluya yediemin olarak bırakabilir. Bu malların, malları elinde bulunduran ve istihkak iddiasında bulunan  üçüncü kişiye yediemin olarak bırakılması ancak haciz talebinde bulunmuş olan alacaklının muvafakati ile mümkün olabilecektir. Üçüncü kişinin elinde bulunan ve üzerinde üçüncü kişinin istihkak iddiasında bulunduğu bir malı haczeden icra müdürü, üçüncü kişinin istihkak iddiasını haciz tutanağına yazdıktan sonra, üçüncü kişi aleyhine icra mahkemesinde istihkak davası açmak üzere, alacaklıya yedi günlük bir süre verir.  (İİK mad. 99).   İcra müdürünün bu kararı üzerine, alacaklı;  haczettirdiği malı elinde bulunduran üçüncü kişinin bu iddiasını samimi bulmaz ve haczettirdiği malın «üçüncü kişiye» değil borçluya ait olduğu görüşünde ısrar ederse, icra mahkemesinde, üçüncü kişi aleyhine, istihkak davası açar. İİK mad. 99 hükmünün uygulanabilmesi için, malın yalnız üçüncü kişinin elinde bulunuyorken haczedilmiş olması gerekir. Örneğin; icra müdürü alacaklının talebi üzerine, borçlu tarafından mal kaçırmak amacı ile, komşusuna bırakılmış (götürülmüş) olduğu ileri sürülen, radyo, televizyon, buzdolabı, bilgisayar vb. malları komşusunun evinde (işyerinde) haczetmişse ya da borçlunun olduğu ileri sürülen işyerine haciz için gittiğinde, borçludan işyerini devraldığını belirten üçüncü bir kişi ile karşılaşır ve alacaklı bu devrin geçerli olduğunu ileri sürerek işyerindeki eşyaları haczettirirse, icra müdürünün 99. maddeye göre işlem yapması yani; bu eşyaları haczedip yediemin olarak üçüncü kişiye bırakması ve alacaklıya, üçüncü kişiye karşı istihkak davası açmak üzere süre vermesi gerekir. İcra müdürünün bu şekilde hareket etmemesi  Örneğin; istihkak davası açmak üzere alacaklıya süre vermemesi ya da haczettiği malı üçüncü kişinin elinden alması, üçüncü kişinin (süresiz) şikâyetine neden olur.

Bu sebeple haczedilen mal borçlunun evinde veya işyerinde değilde üçüncü bir kişiye ait ev veya işyerindeyse, ve alacaklı tarafında borçluya ait olduğu iddia edilen mallar için üçüncü kişi istihkak iddiasında bulunursa, icra müdürü bu iddiayı haciz tutanağına geçip alacaklı vekiline dava açmak için 7 günlük süre verir. Eğer haczedilen mallar borçluya ait ev veya işyerinde haczedilmiş ancak üçüncü kişi  istihkak iddiasında bulunmuşsa bu seferde icra müdürü üçüncü kişiye istihkak davası açması için 7 günlük süre verir.

Görüldüğü üzere, istihkak davasında, davacı ile davalı olacak kişilerin durumu, haczedilen malların borçludayken mi, üçüncü kişideyken mi haczedildiğine göre değişmektedir. (Not: Bu yazıda değerli hocalarım Prof. Hakan Pekcanıtez ve Prof. Baki Kuru hocalarımın kaynaklarından ve yazılarından faydalanılmıştır.)

Saygılarımla 

Av. İzzet PEKSOY

Ofis:021 542 73 38

GSM:0532 480 05 96