ARAÇ DEĞER KAYBI NEDİR? NASIL ALINIR? KİMLER SORUMLUDUR? NEREYE DAVA AÇILIR? ZAMANAŞIMI SÜRESİ NE KADARDIR?

İzzet PEKSOY tarafından tarihinde yayınlandı

Araç değer kaybı, hasar gören aracın durumunu niteleyen bir kavramdır. Araç değer kaybı, hasar alarak onarım gören aracın ikinci el piyasa değerindeki düşüşü ifade eder.Aracınız kazada herhangi bir hasar görmüşse tamamen ve en düzgün şekilde tamir edilmiş olsa dahi aracınızda değer kaybı oluşur. Bu konuda dikkat edilmesi gereken husus hasar gören bölgenin hiç onarım görmemiş ya da benzer nitelikte bir onarım görmemiş olmasıdır.Örnek olarak; daha önce başka bir kaza sebebiyle boyanan bir parçanın daha sonra başka bir kaza sebebiyle tekrar boyanması değer kaybına sebep olmazken; bu parçanın değiştirilmiş olması ülkemiz koşullarında değer kaybına sebep olabilecektir.

Araç değer kaybı hesaplamasında etkisi bulunan pek çok değişken vardır. Değişkenlerin bazıları araç, bazılarıysa araç kullanım şekliyle ilgilidir. Bu değişkenler aşağıdaki şekilde sıralanabilir:

  • Aracın piyasada tercih edilirliği,
  • Aracın km’si
  • Yedek parça temin kolaylığı,
  • İşlem gören kaporta parça sayısı,
  • Kaporta/boya onarım kalitesi,
  • Değişen parçanın araç üzerindeki konumu,
  • Kullanılan yedek parçanın türü,
  • Parça değişiminde uygulanan yöntemler,
  • Geçmişte hasar olup olmadığı, var ise sayısı
  • Onarımın yetkili serviste yapılıp yapılmadığı,
  • İkinci el piyasasında alıcıların baskı unsurları
  • Eğer, zarar gören aracında oluşan değer kaybının saptanması için 5684 Sayılı Sigortacılık Yasası’nın 19’uncu maddesi gereğince kendi eksperini tayin etmiş ise zarar gören tarafından ödenen eksper ücreti için de TTK Md 1426 gereğince sigortacının tazmin sorumluluğu bulunmaktadır.

Değer kaybı için müracaat edilebilecek üç sorumlu vardır. Aracınızda hasara sebep olan kazada kusurlu bulunan aracın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını (Trafik Sigortası) düzenleyen sigorta şirketi, karşı araç sahibi veya karşı araç sürücüsü aracınızdaki değer kaybından sorumlu tutulabilir.
Kazada kusurlu olan tarafın trafik sigortası, kaza neticesinde aracınızda meydana gelen hasarı karşılamakla yükümlüdür, bununla birlikte doğrudan zarar olarak kabul edilen değer kaybını da karşılamak karşı tarafın trafik sigortasının yükümlülüklerindendir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası ile sigortacı kazada kusurlu bulunan araç sahibinin sorumluluklarına müteselsilen ortak olmaktadır.Aracınızda meydana gelen değer kaybını çeşitli yöntemlerle tahsil edebilirsiniz,  bu yöntemlerden uygulamada en sık kullanılan iki tanesi şunlardır. Bu yöntemlerden birincisi karşı taraftan talep etmektir, ancak olumsuz bir cevap aldığınızda mahkeme yoluna gitmek gerekir, ikinci yöntem ise değer kaybını karşı tarafın sigorta şirketinden talep etmektir.

1.Yol :  Bir sigorta eksperine başvurarak aracınız ile ilgili değer kaybı tespiti yapmasını talep edebilirsiniz, sigorta eksperinin hazırlayacağı değer kaybı raporu ile aracınızda hasara sebep olan karşı araç sürücüsüne veya araç sahibine müracaat edebilirsiniz, başvurduğunuz taraf size ödeme yapmayı reddettiğinde değer kaybı raporunuz ile mahkemeye başvurabilirsiniz, eksper tarafından hazırlanan değer kaybı raporu mahkemede delil niteliği taşıyacaktır.

2.Yol :  Yine bir sigorta eksperine başvurarak temin ettiğiniz değer kaybı raporu ile kazada kusurlu olan tarafın trafik sigortasına (sigorta şirketine) başvurabilirsiniz, sigorta şirketi başvurunuza olumsuz cevap verebilir.Sigorta şirketleri genelde değer kaybına ilişkin talepleri poliçe teminatı kapsamında olmadığı gerekçesiyle reddetmektedirler. Ancak değer kaybı tazminat talepleri Yargıtay kararları gereğince sigorta poliçesi teminatı kapsamındadır.(Yargıtay 4. HD 2003/16114 E. Sayılı Kararı- Yargıtay 19.HD 2001/115 E. Sayılı Kararı- Yargıtay 17. HD 05.04.2010 Tarihli Kararı)

Değer kaybı talebikoşullarından iki yıllık zamanaşımı ve karşı yanın asli kusurlu olması şartları oluştuysa, kusursuz ya da daha az kusurlu araç sahibi aracındaki değer kaybını ödenmesini sigorta şirketinden talep edebilir.

Sigorta şirketini bu taleple ilgili olarak temerrüde düşürmek faydalı olur. Akabinde yasal diğer şartları da taşıması halinde bedeli ödemeyen sigorta şirketi, üyesi bulunduğu Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde taleple muhatap edilebilir. Komisyon tarafından verilecek hakem kararları sigorta şirketi için bağlayıcı olacaktır ve bu bedelin tahsili mümkün olacaktır.

Vatandaşların taleplerini iletirken doğru ve eksiksiz dosya takip etmeleri son derece önemlidir zira komisyon tarafında aleyhlerine karar çıkması halinde yargılama giderlerini ödemek durumunda kalmaları söz konusu olabilir. Burada değindiğimiz şartların bulunmaması halinde dava yoluyla da tazminat talep edilebilir ancak bu bahsettiğimiz diğer yoldan daha uzun sürecektir.Araç değer kaybı davası, kaza olayının öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl içinde açılması gerekir. Ancak kazanın olduğu tarihten itibaren on yıl içinde araç değer kaybı davası açılmamışsa zamanaşımına uğrar. Artık yapacak birşey yoktur. Ancak kazanın oluş şekline göre ceza kanunları daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa bu durumda bu süreye uyulur. Yargıtay’ın da çeşitli davalarda verdiği kararlar hep bu yönde olmuştur.Mahkemelerin bu yönde karar verebilmesi için öncelikle bilirkişi incelemesi talep etmeleri gerekiyor. Araçlarda kaza sonrası değer düşüklüğü, araçtaki hasarın büyüklüğü, dolayısıyla yapılan onarımın büyüklüğü ve tamirat sırasındaki işçilik kalitesi ile doğru orantılı olarak değişir.

Bu konuda uzman avukatlardan yararlanılmasının (ileriki  dava süreci de düşünüldüğünde) faydalı olacağı kanaatindeyiz. Aksi halde büyük hak kayıplarına sebebiyet verilmesi kaçınılmazdır.

Saygılarımla

Av. İzzet PEKSOY

Ofis: 0212 542 73 38

GSM: 0532 480 05 96

Kategoriler: Genel

0 yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir